اثر پذیری نَیِّر از حافظ در کتاب آتشکده

اثر پذیری نَیِّر از حافظ در کتاب آتشکده
رشته تحصیلی : زبان و ادبیات فارسی

فرمت فایل : docx

تعداد صفحات : 213

حجم فایل (به کیلوبایت) : 275

فرمت دانلود : رار/ زیپ

مبلغ : 85000 تومان

خرید و دانلود

اثر پذیری نَیِّر از حافظ در کتاب آتشکده

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی »M.A« 

در 213 صفحه ورد قابل ویرایش با فرمت doc

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                   صفحه

فصل اول:كلیات.................................................................................................................................1   

چكیده..................................................................................................................................1

مقدمه...................................................................................................................................2

نمونه ی مقابله ی مثنوی آتشکده با حافظ...........................................................................3

نمونه ی مقابله غزلیات........................................................................................................4

فصل اول :كلیات ...............................................................................................................7

درک اشتراکات نیّر وحافظ.................................................................................................8

جهان بینی دریک نگاه اجمالی..........................................................................................9

معیارخوبی جهان بینی......................................................................................................10

جهان بینی اسلامی...........................................................................................................10

جهان بینی حافظ.............................................................................................................11

عرفان حافظ...................................................................................................................12

شناخت حافظ.................................................................................................................13

شناخت حافظ ازنظرتاریخ...............................................................................................14

منبع دوم شناخت حافظ ..............................................................................................................14

كلید شناخت حافظ ....................................................................................................................15

تناسب نیّروحافظ........................................................................................................................16

فصل دوم:زندگی  وآثار نیّر........................................................................................................18

زندگی نامه ی نیّر.......................................................................................................................19

تألیفات نیّر.................................................................................................................................20

موضوعات كتاب«آتشكده ی نیّر»...............................................................................................21

آغازوانجام«آتشكده » ............................................................................................................23

ملحقات «آتشكده »................................................................................................................24

«لآلی منظومه» ی نیّر(الحاق آتشكده)..................................................................................24

اثردوم مضبوط درآتشكده(الحاق آتشكده)..........................................................................25

فصل سوم:نگاهی گذرابه زیبایی های ادبی آثارموردنظرنیّر..................................................26

نظری كوتاه به زیبایی های ادبی «آتشكده»..........................................................................27

نگاهی گذرا به زیبایی های ادبی تركیب بندنیّر...................................................................32

سخنی با خوانندگان  ..........................................................................................................34

شیوه ی کار بامقابله ی  غزلی ازنیّربااشعارحافظ(درراستای تأثّرنیّر ازحافظ).......................37

فصل چهارم:اثرپذیری نیّرازحافظ دركتاب آتشكده................................................................44

شروع كار با آغاز « آتشكده » ...............................................................................................45

اثرپذیری نیّرازحافظ در« لآلی منظومه ».................................................................................103

اثرپذیری نیرازحافظ درغزلیات و........................................................................................122

سخن آخرونتیجه گیری....................................................................................................201

فهرست منابع ومآخذ..........................................................................................................207

چكیده به زبان انگلیسی ..................................................................................................208

 

 

چکیده:

         وقتی كه «آتشكده ی نیّر»را،دبیرمحترم ادبیات دوره ی راهنمایی ام جناب آقای محمدچاكری خیاوی برایم عنایت فرمودند، اولین بار، آخرین بیت صفحه ی42 کتاب به چشمانم خورد که:

حُسن  جـانـان پــرده  از  رخ  بــرگشود              برق غیرت سوخت یکسر هر چه بود!

   «حُسن»و «پرده از رخ برگشود» و «برق غیرت سوخت یکسر هر چه بود!»موجود دراین بیت آتشکده،مثل صاعقه ابیات ذیل ازحافظ را در مغزم روشن کرد که:

در ازل پـرتو حسنت ز تـجــــــلّی دم زد عشق پیدا شد و آتش بــه همه عالم زد

عقل می خواست کز آن شعله چراغ افروزد                     برق غیرت بدرخشید و جهان بر هم زد

      قرابت واشتراكات لفظی و معنوی این ابیات، تأثّر نیّرازحافظ را در ذهن من روشن کرد و ادامه ی مطالعه ی این کتاب، مرا مصمّم ساخت که تأثیرات اشعارحافظ بر نیّر را بیشتر مورد توجه قرار دهم!که درادامه معلوم گردیدکه گاهی واژه ها و کلمات و عبارات به کار گرفته شده در اشعار نیّر چنان می نماید که نیّر،مواد اصلی آنها را از حافظ گرفته ودرقالب مثنوی و…ریخته است، هرچند کــــــه این موضوع می تواندبه دیدگاه ها و جهان بینی دینی وفرهنگ مشترک اعتقادی این دو بزرگوار هم مرتبط باشد. زیرا که در اعتقادات آنها: الله - عالم الست- عالم بالا – نور و نار – روز الست- قالوا بلی- خلقت آدم و... موج می زند.که به ناچار، عبارات واشتراکاتی در سخنان آنها چشمگیر خواهد بود!لذا،باتوجه به نتیجه ی بررسی ها مبنی برعدم اقدام دیگران درمورد«اثرپذیری نیّرازحافظ درکتاب آتشکده»،به چنین اقدامی جسارت ورزیدم. بعد از این اشارات کوتاه، لازم به ذکر است که ما کتاب « آتشکده ی نیّر » رامورد دقت قرار داده و تک تک ابیاتی را که اثرپذیری اش از حافظ(چه از نظر معنایی و چه از نظر لفظی و...)مشهود باشد، ذکر می کنیم. در هر حال برای ادامه ی کار، اول بیت یا ابیات مورد نظر از نیّر راهمراه باصفحه،یاصفحات آن ذکر می کنیم و بعد بیت یا ابیات شاهد مثال از حافظ را با ذكر شماره ی غزل و شماره ی بیت یا ابیات،ثبت نموده و تا حد لزوم دلایل مورد نظر را هم در کنار آنها توضیح می دهیم.

کلید واژگان: نیّر ، حافظ ، اثرپذیری، اقتباس ، اشتراکات لفظی و ادبی

مقدمه:

       همچنان که«پیشینه ی بسیاری ازمضامین و اندیشه ها و صنایع و ظرائف شعری او (حافظ) را در آثار پیشینیان می یابیم[که]در این بحث مراد از پیشینیان، بززگان سخن فارسی است که عصرشان مقدّم بر حافظ بوده، همچنین توسعاً معاصران او را نیز در نظر داشته ایم. که بعضی از آنها اگر هم شاعر طراز اول شمرده نمی شوند، ولی بده و بستان هنری حافظ با آنها به میزان قابل توجهی بوده، نظیر کمال خجندی، شاه نعمت الله ولی،عماد فقیه و سلمان» و «شاعرانی که تأثیر آنان به دلیل شواهد موجود، محرز و معتنابه بوده به ترتیب تاریخی سنوی عبارتند از»سنایی، انوری،خاقانی، ظهیر فاریابی،نظامی،عطار، کمال الدین اسماعیل اصفهانی، عراقی، سعدی، نزاری قهستانی، امیرخسرو دهلوی، اوحدی مراغه ای، خواجو، عبید زاکانی، ناصر بخارائی، سلمان ساوجی، کمال خجندی.»

(خُرّمشاهی، 1373:صص41- 40)

        «قرینه و تکمله ی این تحقیق، بررسی تأثیر حافظ بر شاعران پس از اوست که خود در خور کتابی مستقل است.» (همان  - ص 90)

        یکی از شاعران پس ازحافظ، حجةالاسلام آقامیرزا محمدتقی متخلص به (نیّر) می باشد، که در این نوشته قصد بر این است که اثرپذیری نیّر از حافظ در کتاب «آتشکده» را از زیر نظر بگذرانیم. که در مروری گذرا،معلوم گردیده که نیّر برخلاف تفاوت موضوع غالب اشعارش(مدیحه ومرثیه )با اشعاروغزلیات حافظ،و برخلاف قالبی که در سرایش آتشکده انتخاب کرده و قالب مثنوی را پیش رو نهاده؛ واژه ها و عبارت ها و ترکیبات حافظ را آنچنان استادانه به کار برده است که برای یک بیت از مثنوی نیّر، ابیات شاهد مثال بسیاری از حافظ به ذهن متبادر می گردد که اعجاب انسان را برمی انگیزد! که نیّر چقدر در حافظ ذوب بوده،که این چنین غوّاص وار، دُرّ و مروارید غلطان دریای ادب حافظ را شکار کرده و در دُرج مثنوی واشعارخویش نهاده است!

     بنابراین برای سهولت و رسایی شیوه ی کار، ازحوزه های مختلف «كتاب آتشكده ی نیّر»مثالهایی، به صورت گذرا ارایه می گردد .